TTS pháp lý: Lê Thị Ngọc Linh
Một trong những phương pháp giải quyết tranh chấp phát sinh ngoài tòa án phổ biến nhất hiện nay là trọng tài thương mại. Các bên thường lựa chọn trọng tài thương mại trong trường hợp xảy ra tranh chấp để giải quyết bởi tính linh hoạt và hiệu quả cao. Tuy nhiên, việc xác định thẩm quyền của trọng tài thương mại cũng là một vấn đề quan trọng các bên tranh chấp trước khi có thỏa thuận trọng tài cần nắm rõ.
Vậy thẩm quyền giải quyết của trọng tài thương mại tại Việt Nam được quy định như thế nào?
1. Trọng tài thương mại là gì?
Căn cứ khoản 1 Điều 3 Luật Trọng Tài Thương Mại 2010 (Luật TTTM) quy định “Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thoả thuận và được tiến hành theo quy định của Luật này”.
Trong đó:
Trọng tài quy chế là hình thức giải quyết tranh chấp tại một Trung tâm trọng tài theo quy định Luật TTTM và quy tắc tố tụng của Trung tâm trọng tài đó[1].
Trọng tài vụ việc là hình thức giải quyết tranh chấp theo quy định Luật TTTM và trình tự, thủ tục do các bên thoả thuận[2].
2. Thẩm quyền giải quyết của trọng tài thương mại
Điều 2 Luật TTTM quy định ba nhóm vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài thương mại như sau:
Thứ nhất, “tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động thương mại”.
Tranh chấp này đòi hỏi các bên trong tranh chấp đều phải có hoạt động thương mại, mà tiêu chí nhận diện hoạt động thương mại đó là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi[3].
Các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng thương mại hoặc các hoạt động liên quan đến kinh doanh, thương mại, như mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đại diện, đại lý, vận chuyển, bảo hiểm, tài chính, đầu tư, xây dựng, phân phối, và các hoạt động thương mại khác.
Thứ hai, “tranh chấp phát sinh giữa các bên trong đó có ít nhất một bên có hoạt động thương mại”.
Chỉ cần một bên trong tranh chấp có hoạt động thương mại, bên còn lại có thể tham gia quan hệ với các mục đích phi lợi nhuận như tiêu dùng, nhu cầu cá nhân…
Thứ ba, “tranh chấp khác giữa các bên mà pháp luật quy định phải giải quyết bằng trọng tài”.
Trong trường hợp này, tiêu chí hoạt động thương mại thậm chí còn không được đặt ra, mà chỉ cần trong pháp luật chuyên ngành có quy định tranh chấp có thể giải quyết bằng trọng tài thương mại.
3. Điều kiện để một tranh chấp thương mại có được giải quyết bằng trọng tài thương mại
Luật TTTM cũng quy định rất rõ điều kiện để một tranh chấp thương mại có được giải quyết bằng trọng tài thương mại, cũng như các thủ tục để một tranh chấp được giải quyết bằng trọng tài thương mại. Theo đó, để một tranh chấp thương mại được giải quyết bằng trọng tài thương mại, giữa các bên phải có một thỏa thuận trọng tài, nghĩa là các bên phải có thỏa thuận về việc giải quyết bằng trọng tài đối với các tranh chấp có thể phát sinh hoặc đã phát sinh[4] và thỏa thuận này phải có hiệu lực theo quy định.
Như vậy, trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp linh hoạt và chuyên nghiệp, nhưng phải tuân thủ các điều kiện về loại tranh chấp, thỏa thuận trọng tài và phạm vi pháp luật quy định. Việc xác định đúng thẩm quyền của trọng tài thương mại là bước quan trọng đảm bảo tính hiệu lực của quá trình giải quyết tranh chấp.
[1] Khoản 6 Điều 3 Luật TTTM
[2] Khoản 7 Điều 3 Luật TTTM
[3] Khoản 1 Điều 3 Luật Thương mại 2005
[4] Khoản 2 Điều 3 Luật TTTM
Nếu bạn cần Tư vấn hoặc Hỗ trợ Dịch vụ trọn gói, vui lòng liên hệ với VLM Law Firm thông qua các kênh sau:
- Số điện thoại: 0977 364 568 (có thể nhắn trên Zalo)
- Đến trực tiếp tại Văn phòng: 14 Điện Biên Phủ, Phường Gia Định,Thành phố Hồ Chí Minh.
- Hoặc bạn BẤM VÀO ĐÂY để điền thông tin, VLM Law Firm sẽ gọi lại cho bạn nhé!