Luật Đầu tư 2025 mở ra một thay đổi đáng chú ý đối với nhà đầu tư nước ngoài: trong một số trường hợp, nhà đầu tư có thể thành lập doanh nghiệp trước khi hoàn tất thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC). Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý một số nội dung sau trước khi thực hiện theo cơ chế này.
I. Rà soát điều kiện ngành nghề trước khi đăng ký kinh doanh
1. Có thể vướng mắc nếu không đảm bảo được điều kiện tiếp cận thị trường đối với ngành nghề dự kiến kinh doanh
Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư thành lập doanh nghiệp trước khi xin cấp IRC thành lập dự án nhưng phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài quy định tại Điều 8 Luật Đầu tư 2025.
Đồng thời, pháp luật yêu cầu hồ sơ đăng ký doanh nghiệp phải bao gồm cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với ngành, nghề dự kiến kinh doanh[1]. Vì vậy, ngay từ giai đoạn thành lập doanh nghiệp, nhà đầu tư cần rà soát kỹ các điều kiện tiếp cận thị trường đối với các ngành nghề dự kiến đăng ký, bao gồm tỷ lệ sở hữu vốn nước ngoài, hình thức đầu tư, phạm vi hoạt động, điều kiện về năng lực nhà đầu tư, yêu cầu về đối tác Việt Nam (nếu có) và các điều kiện theo pháp luật chuyên ngành hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Như vậy, nếu nhà đầu tư không rà soát kỹ điều kiện ngành nghề trước khi đăng ký kinh doanh, nhà đầu tư có thể gặp vướng mắc khi xin IRC tại cơ quan đăng ký đầu tư, thậm chí không thể triển khai dự án theo mục tiêu đầu tư dự kiến.
2. Dự án xin cấp IRC phải phù hợp với ngành, nghề kinh doanh đã đăng ký
Khoản 4 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP yêu cầu việc xin cấp IRC phải phù hợp với ngành, nghề kinh doanh của tổ chức kinh tế và chỉ được điều chỉnh nội dung đăng ký doanh nghiệp để bổ sung ngành, nghề đầu tư kinh doanh khác sau khi đã được cấp IRC.
Như vậy, việc đăng ký ngành, nghề kinh doanh ngay từ giai đoạn xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) không nên được thực hiện một cách hình thức hoặc nội dung ngành nghề quá chung chung. Nếu ngành, nghề đã đăng ký không phản ánh đúng mục tiêu, phạm vi và hoạt động của dự án đầu tư dự kiến, nhà đầu tư có thể gặp vướng mắc khi nộp hồ sơ IRC hoặc phải điều chỉnh lại ngành nghề doanh nghiệp trước khi tiếp tục thủ tục IRC.
II. Đảm bảo đáp ứng thời hạn hoàn tất thủ tục cấp IRC
Khoản 4 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP yêu cầu trong thời hạn 12 tháng kể từ được cấp ERC, nhà đầu tư phải hoàn thành thủ tục để được cấp IRC theo quy định. Nhà đầu tư chỉ được thực hiện dự án đầu tư sau khi hoàn thành thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
Hiện nay, chưa có hướng dẫn trường hợp quá thời hạn 12 tháng mà doanh nghiệp chưa thực hiện đăng ký cấp IRC; tuy nhiên, nhà đầu tư có thể bị xử phạt từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng do thực hiện dự án trước khi được cấp IRC[2].
III. Cân nhắc vốn điều lệ trước khi xin cấp ERC
Khoản 5 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP cho phép vốn điều lệ của tổ chức kinh tế do nhà đầu tư nước ngoài thành lập để thực hiện dự án đầu tư không nhất thiết phải bằng vốn đầu tư của dự án đầu tư. Tổ chức kinh tế do nhà đầu tư nước ngoài thành lập thực hiện góp vốn và huy động các nguồn vốn khác để thực hiện dự án đầu tư theo tiến độ quy định tại IRC.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa nhà đầu tư có thể đăng ký vốn điều lệ ở mức quá thấp so với quy mô dự án.
Khi xem xét hồ sơ cấp IRC, cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể đánh giá năng lực tài chính, nguồn vốn thực hiện dự án, tiến độ góp vốn, tính khả thi của phương án đầu tư[3]. Vì vậy, vốn điều lệ cần được xác định trên cơ sở phù hợp với quy mô, tính chất và nhu cầu vận hành ban đầu của dự án, đồng thời có phương án giải trình rõ ràng đối với phần vốn vay hoặc vốn huy động bổ sung.
[1] Công văn số 5427/BTC-DNTN ngày 29/04/2026 của Bộ Tài chính
[2] Khoản 3 Điều 19 Nghị định 122/2021/NĐ-CP
[3] Một số khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế, khu chế xuất có thể có các yêu cầu vốn tối thiểu để được chấp thuận thực hiện dự án.
Nếu bạn cần Tư vấn hoặc Hỗ trợ Dịch vụ trọn gói, vui lòng liên hệ với VLM Law Firm thông qua các kênh sau:
- Số điện thoại: 0977 364 568 (có thể nhắn trên Zalo)
- Đến trực tiếp tại Văn phòng: 14 Điện Biên Phủ, Phường Gia Định,Thành phố Hồ Chí Minh.
- Hoặc bạn BẤM VÀO ĐÂY để điền thông tin, VLM Law Firm sẽ gọi lại cho bạn nhé!
